جراحی وازکتومی یکی از روشهای قطعی برای پیشگیری از بارداری در مردان است و به دلیل سادگی و اثربخشی، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. در این جراحی مسیر انتقال اسپرم مسدود میشود و توان باروری به شکل دائمی از بین میرود. روند انجام وازکتومی معمولا کوتاه، بدون بیهوشی عمومی و با دوره نقاهت کم همراه است. شناخت مراحل جراحی، مراقبتهای بعد از آن و آگاهی از تغییرات احتمالی به مردان کمک میکند تصمیمی آگاهانه و مطمئن برای آینده باروری خود بگیرند.

علت انجام جراحی وازکتومی
جراحی وازکتومی روشی دائمی برای جلوگیری از بارداری در مردان است و زمانی آن را انجام میدهند که فرد یا زوجین تصمیم قطعی برای نداشتن فرزند در آینده داشته باشند در واقع این جراحی با مسدود کردن مسیر انتقال اسپرم انجام میشود و یکی از پایدارترین روشهای کنترل باروری به شمار میرود.
- داشتن تصمیم قطعی برای عدم فرزندآوری در آینده
- داشتن تعداد فرزندان کافی و نداشتن برنامه برای بارداری مجدد
- تمایل به استفاده از یک روش دائمی بهجای روشهای روزمره یا موقت پیشگیری
- وجود مشکلات پزشکی در همسر که بارداری را خطرناک یا دشوار میکند.
- تمایل به کاهش استرس ناشی از روشهای پیشگیری پرخطا یا موقتی
- جلوگیری از انتقال برخی بیماریهای ژنتیکی از طریق تولد فرزند
عمل وازکتومی در مردان چگونه انجام می شود؟
این جراحی سرپایی، سریع و بدون نیاز به بیهوشی عمومی انجام میشود و دوران نقاهت کوتاهی دارد در این روش ابتدا ناحیه بیحس میشود و پزشک از یک برش کوچک یا حتی بدون برش (در روش بدون تیغ) به لولههای انتقالدهنده اسپرم دسترسی پیدا میکند.
سپس این لولهها قطع، گره زده یا سوزانده میشوند تا اسپرم دیگر در مایع منی وجود نداشته باشد، در پایان محل جراحی بسته میشود و بیمار پس از مدت کوتاهی میتواند به منزل برگردد. این روند تغییری در عملکرد جنسی، نعوظ یا ترشح هورمونها ایجاد نمیکند و تنها مسیر خروج اسپرم مسدود میشود.
برای دریافت نوبت از دکتر حامد رجایی بهترین متخصص اورولوژی در تهران با شماره مطب تماس بگیرید.
انواع روشهای جراحی وازکتومی
وازکتومی و عمل بستن لولهها در مردان، به طور کلی به دو صورت انجام میشود که در هیچ یک از این روشها از بیهوشی استفاده نمیشود. البته موارد استثنایی وجود دارد که پزشک بر اساس شرایط جسمی و آمادگی افراد، به جای بی حسی، بیهوش کردن بیمار را مناسب بداند.
وازکتومی با استفاده از تیغ جراحی
در این روش، پزشک با ایجاد برشهای کوچک بر روی ناحیه بیضه، به مجرای انتقالی اسپرم که مجرای وابران نامیده میشود، دسترسی پیدا میکند. پزشک در این مرحله، قسمت کوچکی از مجرای وابران را برش داده و انتهای آن را با کمک دستگاهی مخصوص سوزانده و یا به کمک گره زدن با نخ، مسدود خواهد کرد. سپس محل برشهای جراحی را نیز، با کمک بخیه بسته و یا آن را با استفاده از چسب پوست، به طور کامل میبندد.
وازکتومی بدون استفاده از تیغ جراحی
در این روش پزشک به جای استفاده از تیغ جراحی و ایجاد برش بر روی پوست، یک سوراخ کوچک بر روی بیضهها ایجاد میکند. پس از پیدا کردن مجرای وابران از طریق این سوراخ، قسمتی از آن را برش داده و مانند روش قبل، انتهای آن را مسدود خواهد کرد. در این روش، سوراخهای ایجاد شده بر روی پوست معمولا کوچک بوده و نیازی به بخیه ندارد.
بیشتر بخوانید: تاثیر وازکتومی بر میل جنسی

بعد از جراحی وازکتومی چه مراقبتهایی لازم است؟
مراقبتهای بعد از جراحی وازکتومی نقش مهمی در کاهش درد، تورم و پیشگیری از عفونت دارد؛ تمرکز بر استراحت، بهداشت ناحیه و پیروی از توصیههای پزشک به بهبود سریع و راحتتر کمک میکند.
- استراحت کافی در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول و اجتناب از فعالیتهای سنگین
- استفاده از لباس زیر نخی و گشاد برای کاهش اصطکاک و فشار روی ناحیه جراحی
- قرار دادن کمپرس یخ روی اطراف بیضه برای کاهش تورم و درد، به شرط عدم تماس مستقیم با بخیهها
- شستشو با آب ولرم و صابون ملایم و خشک نگه داشتن ناحیه
- مصرف داروهای تجویزی شامل مسکن و آنتیبیوتیکها طبق دستور پزشک
- پرهیز از رابطه جنسی و فعالیتهای شدید جنسی تا تایید پزشک
- جلوگیری از بلند کردن اجسام سنگین یا انجام ورزشهای شدید
- رعایت بهداشت فردی و تعویض منظم لباس زیر برای جلوگیری از عفونت
جراحی وازکتومی خطرناک است؟
جراحی وازکتومی یک روش مؤثر و دائمی برای جلوگیری از بارداری در مردان است که با بیحسی موضعی و کمترین میزان خطر انجام میشود. با وجود ایمنی بالا، آگاهی از عوارض احتمالی این جراحی به تصمیمگیری بهتر و مدیریت دوران نقاهت کمک میکند.
- درد یا ناراحتی خفیف در چند روز اول
- تورم و خونمردگی در ناحیه بیضه
- احتمال عفونت در محل برش یا بخیه
- تجمع مایع یا ایجاد توده کوچک ناشی از اسپرم (گرانولوم اسپرم)
- احساس فشار یا سنگینی در ناحیه برای مدت کوتاه
- درد طولانیمدت در درصد کمی از مردان
- احتمال بسیار کم باز شدن مجدد مسیر اسپرم و کاهش اثر جراحی
در نهایت…
جراحی وازکتومی روشی مطمئن برای پیشگیری دائمی از بارداری در مردان است و با وجود سادگی انجام، نتایج پایدار و قابل اعتمادی ارائه میدهد. رعایت مراقبتهای بعد از عمل، توجه به هشدارها و آگاهی از روند بهبود باعث میشود فرد با کمترین ناراحتی به زندگی عادی بازگردد. این روش بر عملکرد جنسی یا هورمونی تاثیری ندارد و برای افرادی که تصمیم قطعی درباره فرزندآوری دارند انتخابی منطقی و کمچالش محسوب میشود.
