عمل برگشت وازکتومی یک تکنیک بسیار پیچیده است که این امکان وجود دارد که درصد موفقیت آن بسیار کم باشد. در واقع جراحی وازکتومی که باعث عقیم سازی آقایان میشود نیز ممنوع است و افرادی که مایل به جراحی بازگشت وازکتومی هستند تا لوله های اسپرم باز شود، باید بدانند که دو روش برای انجام وجود دارد اما احتمال نتیجه گرفتن نیز بسیار کم است و یک عمل پر از ریسک محسوب میشود.

تعریفی از عمل برگشت وازکتومی
عمل برگشت وازکتومی یک جراحی میکروسکوپی است که برای بازگرداندن باروری در مردانی که قبلا وازکتومی انجام دادهاند انجام میشود. در این روش، لوله های وازدفران که در وازکتومی قطع شده بودند، مجدد به هم متصل میشوند تا مسیر عبور اسپرم به مایع منی بازیابی شود. این جراحی تحت بیهوشی موضعی یا عمومی انجام شده و میزان موفقیت آن به عواملی مانند مدت زمان سپری شده از وازکتومی، کیفیت اسپرم و تکنیک جراحی بستگی دارد.
آمادگیهای قبل از بازگشت وازکتومی
قبل از انجام جراحی بازگشت وازکتومی (وازووازوستومی) رعایت برخی نکات و آمادگیهای اولیه میتواند به افزایش احتمال موفقیت عمل کمک کند. از مهمترین آنها به شرح زیر است:
- بررسی شرایط فردی ارزیابی میزان موفقیت جراحی و انجام آزمایش های لازم مانند بررسی کیفیت اسپرم
- مصرف داروهایی مانند آسپرین، ایبوپروفن و وارفارین باید با مشورت پزشک چند روز قبل از عمل متوقف شوند.
- در برخی موارد، پزشک توصیه میکند موهای اطراف بیضه ها تراشیده شوند.
- در صورت انجام جراحی تحت بیهوشی عمومی ۶ تا ۸ ساعت قبل از عمل نباید چیزی بخورید.
- در روز جراحی لباس گشاد و راحت بپوشید و یک ساپورت بیضه همراه داشته باشید.
- به دلیل تاثیر داروهای بیهوشی، پس از عمل نباید رانندگی کنید، بنابراین همراه داشتن فردی برای بازگشت به خانه ضروری است.
- خواب کافی در شب قبل از جراحی به کاهش استرس و بهبود روند درمان کمک میکند.
مراحل انجام عمل بازگشت وازکتومی
در این روش، جراح برش کوچکی روی کیسه بیضه ایجاد کرده و انتهای بریده شده لوله های وازدفران یا همان مجرای عبور اسپرم از بیضه را شناسایی میکند. سپس با استفاده از میکروسکوپ جراحی، انتهای این لوله ها را با دقت به یکدیگر متصل میکند تا مسیر عبور اسپرم به مایع منی بازسازی شود.
در برخی موارد، اگر انسداد شدید باشد روش پیچیده تری به نام وازواپیدیدیموستومی انجام میشود که شامل اتصال مستقیم وازدفران به اپیدیدیم است. در نهایت، برش ها بخیه زده شده و فرد پس از بهبودی تدریجی، باید آزمایش مایع منی دهد تا از موفقیت جراحی اطمینان حاصل شود.
برای دریافت نوبت از دکتر حامد رجایی بهترین متخصص اورولوژی در تهران با شماره مطب تماس بگیرید.
نکاتی که بعد از عمل برگشت وازکتومی باید رعایت کرد!
رعایت مراقبت های بعد از عمل برگشت وازکتومی برای بهبودی سریع و افزایش شانس موفقیت توصیه میشود. در ادامه برخی از این موارد را بیان میکنیم.
- در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول از انجام فعالیت های سنگین خودداری کنید و تا چند روز دراز بکشید.
- برای کاهش تورم و درد هر چند ساعت یک بار به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی ناحیه جراحی کمپرس یخ بگذارید.
- استفاده از یک لباس زیر مخصوص نگهداری بیضه برای چند هفته به کاهش ناراحتی کمک میکند.
- پزشک مسکن ها و در برخی موارد آنتی بیوتیک تجویز میکند که باید طبق دستور مصرف شوند.
- حداقل ۲ تا ۳ هفته از ورزش، بلند کردن اجسام سنگین و فعالیت های شدید خودداری کنید.
- به مدت ۲ تا ۴ هفته از انزال یا مقاربت پرهیز کنید تا بهبودی کامل حاصل شود.ناحیه بخیه را خشک و تمیز نگه دارید و طبق توصیه پزشک از استحمام خودداری کنید.

عوارض عمل بازگشت وازکتومی
عوارض عمل بازگشت وازکتومی معمولاً خفیف و قابل کنترل هستند و این جراحی در صورت انجام توسط پزشک باتجربه، ایمن محسوب میشود. با این حال مانند هر عمل جراحی دیگر، احتمال بروز برخی عوارض کوتاهمدت یا نادر وجود دارد که آگاهی از آنها اهمیت زیادی دارد.
- درد و تورم بیضهها در روزهای ابتدایی بعد از جراحی
- کبودی یا التهاب ناحیه جراحی که معمولاً طی چند روز برطرف میشود.
- عفونت محل بخیه در صورت رعایت نکردن مراقبتهای بعد از عمل
- تجمع مایع یا خون یا همان هماتوم در اطراف بیضه
- عدم موفقیت کامل جراحی و باز نشدن مسیر اسپرم
- کاهش شانس باروری بهویژه اگر مدت زیادی از وازکتومی گذشته باشد.
- ایجاد بافت اسکار یا چسبندگی در محل اتصال مجدد
- حساسیت یا درد طولانیمدت بیضه که البته خیلی نادر است.
موفقیت عمل برگشت وازکتومی
احتمال موفقیت عمل بازگشت وازکتومی به عواملی مانند مدت زمان سپری شده از وازکتومی، مهارت جراح، کیفیت اسپرم و روش جراحی بستگی دارد. به طور کلی اگر از زمان وازکتومی کمتر از ۱۰ سال گذشته باشد، شانس بازگشت اسپرم به مایع منی بیش از ۹۰٪ و احتمال باروری حدود ۵۰ تا ۷۵٪ است. اما اگر بیش از ۱۰ تا ۱۵ سال باشد این میزان کاهش مییابد، زیرا انسدادهای ثانویه یا واکنش ایمنی بدن به اسپرم رخ میدهد همچنین روش جراحی مورد استفاده بر میزان موفقیت تاثیر دارد.
راههای افزایش شانس موفقیت عمل بازگشت وازکتومی
برای به حداکثر رساندن شانس موفقیت در عمل بازگشت وازکتومی، رعایت چند نکته کلیدی قبل و بعد از جراحی بسیار مهم است. در ادامه به مهمترین روشها برای افزایش احتمال بارداری بعد از این جراحی اشاره میشود:
- انجام عمل توسط بهترین متخصص اورولوژی در تهران که تأثیر مستقیمی در اتصال دقیق و موفقیتآمیز لولههای منیبر دارد.
- هرچه این مدت کوتاهتر باشد (ترجیحاً زیر ۱۰ سال)، احتمال بازگشت موفق بیشتر خواهد بود.
- آزمایشهایی مانند بررسی وجود اسپرم در مایع واز استفاده میشود تا امکان موفقیت بررسی شود.
- پرهیز از سیگار، الکل، مواد مخدر و تغذیه مناسب باعث بهبود کیفیت اسپرم میشود.
- رعایت دقیق مراقبتهای بعد از وازکتومی که شامل استراحت کافی، خودداری از فعالیت سنگین، پوشیدن لباس زیر حمایتی و پیروی از دستورات پزشک است.
- انجام آزمایشهای کنترل اسپرم در ماههای پس از جراحی برای بررسی نتیجه بسیار مهم است.
هزینه عمل بازگشت وازکتومی
هزینه عمل بازگشت وازکتومی به عوامل مختلفی مانند تجربه و تخصص جراح، نوع بیمارستان یا کلینیک، تجهیزات مورد استفاده، نوع بیهوشی و پیچیدگی جراحی بستگی دارد. همچنین، انجام آزمایش های قبل و بعد از عمل، داروهای تجویزی و جلسات معاینه پس از جراحی نیز بر هزینه کلی تاثیر میگذارند و دستمزد جراحان هم متفاوت است.
شانس باروری بعد از بازگشت وازکتومی چقدر است؟
شانس باروری بعد از بازگشت وازکتومی به عوامل مختلفی مثل مدت زمان گذشته از وازکتومی، مهارت جراح و وضعیت باروری زوجین بستگی دارد اما بهطور کلی در حدود ۷۰ تا ۹۰ درصد موارد، اسپرم دوباره در مایع منی دیده میشود، اما این موضوع بهتنهایی تضمینکننده بارداری نیست.
احتمال بارداری طبیعی پس از این جراحی به طور معمول بین ۳۰ تا ۶۰ درصد گزارش شده و بیشترین شانس موفقیت همزمانی است که کمتر از چند سال از وازکتومی گذشته باشد همچنین سن و سلامت باروری همسر نقش مهمی در نتیجه نهایی دارند.
سوالات متداول عمل برگشت وازکتومی
بازگشت وازکتومی تاثیری در سطح هورمون ها ندارد و کیفیت اسپرم به عوامل مختلفی مانند سن، سلامت عمومی و زمان گذشت از وازکتومی بستگی دارد.
به طور معمول بین ۳ تا ۶ ماه بعد از جراحی، اسپرم در آزمایش منی دیده میشود.
هرچه زمان کمتری از وازکتومی گذشته باشد (ترجیحا کمتر از ۵ سال) شانس موفقیت جراحی بالاتر است البته باز هم این موضوع باید توسط پزشک بررسی شود.
در نهایت…
عمل بازگشت وازکتومی فرصتی دوباره برای باروری فراهم میکند، اما موفقیت آن به عوامل متعددی بستگی دارد. انتخاب جراح متخصص، اقدام به جراحی در زمان مناسب و رعایت مراقبت های پس از عمل، همگی در بهبود نتایج تاثیرگذار هستند. همچنین، آگاهی از میزان موفقیت، عوارض احتمالی و روش های تکمیلی کمک باروری به تصمیم گیری آگاهانه تر کمک میکند. در نهایت، مشورت با پزشک متخصص و داشتن انتظارات واقع بینانه، مسیر دستیابی به نتیجه مطلوب را هموارتر میکند.
