عمل پروستات در سالمندان یکی از دغدغههای مهم مردان است، موضوعی که با افزایش سن زندگی روزمره، خواب شبانه و کیفیت زندگی را تحت تاثیر قرار میدهد و همین مسئله، اهمیت توجه به آن را بیشتر میکند. بسیاری از سالمندان زمانی متوجه مشکل میشوند که علائمی مثل تکرر ادرار، درد، یا ضعف جریان ادرار، آرامششان را به هم میزند. در این مقاله به زبان ساده توضیح میدهیم چه عمل پروستات چگونه انجام میشود، چه زمانی لازم است و چه نکاتی به سالمندان کمک میکند با آگاهی و آرامش بیشتری مسیر درمان را طی کنند.
پروستات در سن بالا چه علائمی را به همراه دارد؟
با بالا رفتن سن، تغییرات هورمونی و افزایش حجم پروستات باعث ایجاد نشانههایی میشود که آرامش و کیفیت زندگی مردان را تحت تاثیر قرار میدهد پس شناخت این علائم کمک میکند مشکل زودتر تشخیص داده شود از مهمترین آنها عبارتند از:
- تکرر ادرار بهویژه در شب
- کاهش قدرت و سرعت جریان ادرار
- احساس تخلیهنشدن کامل مثانه
- شروع سخت ادرار یا مکث در حین دفع
- نیاز ناگهانی و فوری به دفع ادرار
- چکهچکه آمدن ادرار بعد از پایان دفع
- احساس درد یا سوزش هنگام ادرار
- مشاهده خون در ادرار در برخی موارد
مناسبترین سن برای جراحی پروستات
مناسبترین سن برای جراحی پروستات عدد مشخص و ثابتی ندارد، چون تصمیمگیری بیشتر به شدت علائم، اندازه پروستات و وضعیت عمومی سلامت بستگی دارد. با این حال، بیشتر مردان زمانی به جراحی نیاز پیدا میکنند که وارد دهه شصت یا هفتاد زندگی شدهاند و درمانهای دارویی دیگر پاسخگو نیست.
در واقع، وقتی مشکلاتی مثل احتباس ادرار، تکرر شدید، عفونتهای مکرر یا آسیب به کلیهها بروز کند، پزشک حتی در سنین بالاتر نیز جراحی را گزینهای مناسب و ایمن میداند؛ بهشرط اینکه شرایط قلبیعروقی و توان بدنی بیمار اجازه انجام عمل را بدهد.
روشهای تشخیص پروستات در سن بالا
با افزایش سن، تغییرات پروستات بیشتر خود را نشان میدهد و برای جلوگیری از پیشرفت مشکل، تشخیص دقیق در همان مراحل اولیه اهمیت زیادی دارد. پزشک با بررسی علائم و انجام چند ارزیابی ساده علت بزرگشدن یا التهاب پروستات را مشخص میکند.
- معاینه انگشتی پروستات از طریق دهانه مقعد
- آزمایش خون برای سنجش سطح PSA
- سونوگرافی شکم و پروستات
- سونوگرافی ترانسرکتال برای ارزیابی دقیقتر اندازه و ساختار پروستات
- آزمایش ادرار جهت تشخیص عفونت یا خون
- اندازهگیری حجم باقیمانده ادرار در مثانه پس از دفع
- تستهای سرعت جریان ادرار (یوروفلومتری)
درمان پروستات در سالمندان
با افزایش سن، بزرگ شدن پروستات فعالیتهای روزمره و کیفیت زندگی سالمندان را مختل میکند و به همین دلیل شناخت روشهای درمانی و انتخاب بهترین گزینه اهمیت زیادی پیدا میکند. از جمله مهمترین روشهای درمان پروستات در این سن عبارتند از:
درمان دارویی
داروها اولین انتخاب هستند که به کاهش علائم و بهبود جریان ادرار کمک میکنند، داروهای شلکننده عضلات گردن مثانه باعث کاهش فشار و آسانتر شدن دفع ادرار میشوند همچنین داروهای کاهشدهنده حجم پروستات طی چند ماه اندازه غده را کوچکتر میکنند. این درمان برای افرادی مناسب است که علائم خفیف تا متوسط دارند و هنوز نیازی به مداخله تهاجمی نیست.
درمانهای کمتهاجمی
روشهایی مانند لیزر، بخار درمانی یا ترموتراپی میتوانند بدون برش جراحی حجم پروستات را کاهش دهند، این تکنیک در کلینیک و با بیحسی انجام میشوند و دوران نقاهت کوتاهی دارند. سالمندانی که مشکلات قلبی یا شرایط جسمی مانع بیهوشی کامل است، اغلب گزینههای مناسبی برای این روشها هستند. نتایج نیز در بسیاری موارد طی چند هفته تا چند ماه قابل مشاهده است.
جراحی پروستات (TURP یا روشهای مشابه)
وقتی علائم شدید باشند یا خطراتی مثل احتباس ادرار، آسیب کلیه یا خونریزی مکرر وجود داشته باشد، جراحی انتخاب موثر و قابل اعتماد است. در TURP، بخش مزاحم پروستات از راه مجرا تراشیده میشود و انسداد برطرف میگردد. این عمل برای سالمندانی که داروها و روشهای سادهتر پاسخ ندادهاند بسیار کمککننده است و دوران بهبودی هم چند هفته طول میکشد.
تغییر سبک زندگی
در کنار درمانهای پزشکی، اصلاح سبک زندگی نیز نقش مهمی دارد، کاهش مصرف مایعات قبل از خواب، پرهیز از کافئین و الکل، تقویت عضلات کف لگن و مدیریت بیماریهای همراه مانند دیابت شدت علائم را کاهش میدهد. این مراقبتها بهخصوص در سالمندان اهمیت بیشتری دارد چون به بهبود کیفیت زندگی و کاهش نیاز به درمانهای سنگین کمک میکند.
برای دریافت نوبت از دکتر حامد رجایی بهترین متخصص اورولوژی در تهران با شماره زیر تماس بگیرید.
عدم درمان پروستات در سالمندان چه مشکلاتی را به همراه دارد؟
عدم درمان پروستات در سالمندان به مرور زمان مشکلات جدیتری را به همراه دارد و کیفیت زندگی را بهطور محسوسی کاهش میدهد. بزرگ شدن پروستات اگر بدون رسیدگی رها شود، ابتدا باعث تشدید تکرر و سختی در دفع ادرار میشود و سپس میتواند به احتباس ادراری منجر شود؛ حالتی که بیمار قادر به دفع ادرار نیست و باید فورا تخلیه از طریق سوند انجام شود.
همچنین ادامه این وضعیت، فشار زیادی به مثانه وارد میکند و موجب ضخیم شدن دیواره، ضعف عملکرد مثانه و حتی برگشت ادرار به کلیهها میشود. در موارد شدید، خطر عفونتهای مکرر، ایجاد سنگ مثانه و آسیب دائمی کلیه نیز وجود دارد. بنابراین تشخیص و درمان بهموقع نهتنها علائم را سبکتر میکند، بلکه از عوارض خطرناک و نیاز به جراحیهای اضطراری پیشگیری خواهد کرد.
جراحی پروستات در سالمندان خطرناک است؟
با بالا رفتن سن، بسیاری از سالمندان نگران خطرات جراحی پروستات هستند، اما واقعیت این است که بیشتر این جراحیها با ارزیابی دقیق وضعیت قلبیعروقی و سلامت عمومی بیمار یک روش کاملا ایمن است. با این حال، مانند هر عمل دیگری، احتمال بروز برخی عوارض وجود دارد که باید حتما نسبت به آن آگاه باشید.
- خونریزی حین یا بعد از عمل
- عفونت ادراری یا التهاب مثانه
- مشکلات موقت در کنترل ادرار
- کاهش یا اختلال در انزال پس از جراحی
- احتمال تنگی مجرا در طول دوره بهبودی
- خطرات مربوط به بیهوشی در سالمندان دارای بیماریهای قلبی یا تنفسی
در نهایت…
جراحی پروستات در سالمندان زمانی بهترین انتخاب است که علائم شدید شده و کیفیت زندگی بیمار بهطور محسوس افت کرده باشد، آنچه اهمیت دارد تصمیمگیری آگاهانه بر اساس شرایط جسمی، شدت انسداد و نظر پزشک متخصص است. با تشخیص بهموقع، بررسی دقیق خطرات و انتخاب روش درمانی مناسب، سالمندان بدون نگرانی مسیر درمان را طی کرده و پس از جراحی، بهبود جریان ادرار و بازگشت آرامش روزمره را تجربه خواهند کرد.
