نارسایی کلیه یکی از بیماریهایی است که میتواند بیصدا پیشرفت کند و زمانی خود را نشان دهد که عملکرد کلیهها بهشدت کاهش یافته است. این اختلال زمانی رخ میدهد که کلیهها نتوانند وظیفه اصلی خود یعنی دفع مواد زائد و تنظیم تعادل مایعات بدن را بهدرستی انجام دهند. خستگی مداوم، ورم، تغییرات ادرار و مشکلات عمومی بدن از جمله نشانههایی است که نباید نادیده گرفته شوند پس شناخت زودهنگام علائم، دلایل بروز و راههای کنترل نارسایی کلیه نقش مهمی در جلوگیری از پیشرفت بیماری دارد.
نارسایی کلیه چیست؟
نارسایی کلیه هنگامی رخ میدهد که کلیههای فرد دچار اختلال شده و توانایی فیلتر کردن و دفع موائد زائد و سموم بدن را از دست داده باشند. در واقع در این بیماری، کلیهها قادر نیستند وظایف خود را مانند قبل به درستی و به صورت طبیعی انجام داده و در نتیجه، تصفیه خون در بدن فرد با مشکل مواجه میشود.
علائم نارسایی کلیه
نارسایی کلیه که به دفع نامناسب مواد غذایی و تجمع سموم مختلف در بدن میشود، با علائم و نشانههایی مانند موارد زیر به شما هشدار میدهد:
- تشنج
- انقباض ناگهانی عضلات
- پف کردن ناحیه زیر چشم
- کاهش یافتن دفعات نیاز به دفع ادرار
- بیهوشی عمیق و رفتن به کما در موارد حاد
- احساس خستگی، ضعف، گیجی و حالت تهوع
- احساس تنگی نفس و درد در ناحیه قفسه سینه
- احتباس ادرار و مایعات دفع نشده در بدن و تورم اندامهای تحتانی مانند زانوها، پاها
بیشتر بخوانید: علائم سنگ کلیه
نارسایی کلیه چه علتی دارد؟
نارسایی کلیه زمانی ایجاد میشود که عملکرد طبیعی کلیهها بهتدریج یا بهصورت ناگهانی دچار اختلال شود و توانایی تصفیه خون کاهش یابد. این مشکل میتواند تحت تأثیر عوامل مختلفی به وجود آید که شناخت آنها نقش مهمی در پیشگیری و کنترل بیماری دارد.
دیابت
دیابت یکی از مهمترین دلایل نارسایی کلیه است، زیرا قند خون بالا بهمرور زمان به رگهای ظریف کلیه آسیب میزند. این آسیب باعث کاهش قدرت تصفیه خون و دفع مواد زائد میشود. در صورت کنترلنشدن دیابت، احتمال پیشرفت نارسایی کلیه افزایش مییابد. پایش منظم قند خون نقش مهمی در کاهش این خطر دارد.
فشار خون بالا
فشار خون بالا میتواند به دیواره رگهای خونی کلیه آسیب وارد کند و جریان خون طبیعی را مختل سازد، این وضعیت باعث کاهش عملکرد کلیهها در طول زمان میشود. کنترل فشار خون با دارو و اصلاح سبک زندگی از عوامل مهم پیشگیری به شمار میرود پس بیتوجهی به این بیماری میتواند روند تخریب کلیه را تسریع کند.
بیماریهای کلیوی مزمن
برخی بیماریهای کلیه مانند گلومرولونفریت یا کیستهای کلیوی بهطور مستقیم به بافت کلیه آسیب میزنند، این بیماریها بهصورت تدریجی پیشرفت میکنند و در مراحل اولیه هم بدون علامت هستند پس تشخیص زودهنگام میتواند از پیشرفت نارسایی جلوگیری کند.
مصرف طولانیمدت برخی داروها
استفاده مداوم از داروهای مسکن یا داروهای خاص بدون نظارت پزشک میتواند به کلیهها آسیب برساند در واقع برخی از این داروها ممکن است جریان خون کلیه را کاهش دهند یا باعث التهاب بافت کلیه شوند به همین دلیل مصرف خودسرانه دارو یکی از عوامل خطر جدی محسوب میشود.
کمآبی شدید یا عفونتهای شدید
کمآبی بدن یا عفونتهای شدید میتوانند بهطور ناگهانی باعث کاهش عملکرد کلیه شوند، در این شرایط خونرسانی به کلیهها مختل شده و تصفیه مواد زائد با مشکل روبهرو میشود پس درمان بهموقع این وضعیتها از آسیب دائمی کلیه جلوگیری میکند.
برای دریافت نوبت از دکتر حامد رحایی بهترین متخصص اورولوژی در تهران با شماره مطب تماس بگیرید.
اقدامات لازم برای پیشگیری از ابتلا به نارسایی کلیوی
برای جلوگیری از مبتلا شدن به بیماری نارسایی کلیه و حفظ عملکرد مناسب کلیهها لازم است همواره سلامتی خود را در اولویت قرار داده و اقداماتی شامل موارد زیر را در برنامه خود قرار دهید:
- کنترل قند خون در افراد مبتلا به دیابت
- کنترل چربی خون در افراد دارای کلسترول بالا
- دوری از استعمال دخانیات، مصرف الکل
- سبک زندگی سالم و داشتن تحرک بدنی و ورزش
- درمان به موقع بیماریها و اختلالات مجاری ادراری
- پرهیز از مصرف مداوم و بیش از حد داروها و قرصها
- انجام منظم چکاپ و آزمایشات مربوط به مجاری ادراری
- داشتن رژیم تغذیهای مناسب و سالم و استفاده نکردن از مواد غذایی بی ارزش، غذاهای فست فود و غذاهای دارای چربی زیاد
درمان نارسایی کلیه
درمان نارسایی کلیه از روشهای مختلفی صورت گرفته و بر اساس میزان پیشرفت بیماری و علت بروز آن، متفاوت خواهد بود. برخی از روشهای درمان بیماریهای کلیوی به شرح زیر است:
درمان دارویی
درمان دارویی نارسایی کلیوی شامل استفاده از داروهایی است که به عنوان محرک کلیه برای تولید گلبولهای قرمز مورد نیاز خون به کار میروند. همچنین ممکن است داروهایی برای تنظیم فشار خون و یا انواع مکملها و قرصهای تقویتی برای بیمار توسط پزشک تجویز شود.
دیالیز
دیالیز نیز، یکی از گزینههای درمانی نارسایی کلیوی است که در شرایط حاد و هنگامی که نشانههای بیماری با کمک دارو درمانی برطرف نشود، توصیه و تجویز میشود. دیالیز در واقع، یک روش مکانیکی برای انجام وظایف کلیه بوده که به پالایش و خارج کردن مواد زائد و سمی از بدن کمک میکند.
پیوند کلیه
در موارد بسیار حاد نارساییهای کلیوی و در شرایطی که هیچ یک از روشهای درمانی دیگر برای درمان این بیماری موثر واقع نشده باشد، پزشک ناچار به برداشتن کلیه فرد و انجام عمل پیوند کلیه خواهد شد.
بیشتر بخوانید: در مورد کیست کلیه بیشتر بدانید!
خطرات و عوارض نارسایی کلیه
بیماری نارسایی کلیه، بسته به این که بیماری در چه مرحلهای بوده و تا چه حد پیشرفت کرده باشد، خطرات و عوارض مختلفی دارد که در ادامه به برخی از آنها اشاره میکنیم:
- تورم بدن و ورم اندامها
- افزایش فشار خون
- کمخونی
- اختلالات استخوانی
- اختلالات قلبی و عروقی
- اختلالات عصبی
- افزایش ریسک عفونت
در نهایت…
نارسایی کلیه یک بیماری جدی است که در صورت پیشرفت میتواند عملکرد اندامهای دیگر را هم تحت تأثیر قرار دهد پس تشخیص بهموقع، کنترل عوامل خطر و پیگیری درمانهای پزشکی میتواند روند بیماری را کند کرده و کیفیت زندگی بیمار را بهبود دهد همچنین مراقبتهای منظم و رعایت توصیههای پزشک نقش کلیدی در پیشگیری از عوارض شدید دارد.
