بیماری پریاپیسم یکی از بیماریهای مهم اورولوژی است که با نعوظ طولانی و دردناک و بدون تحریک جنسی همراه میشود و اگر بهموقع درمان نشود آسیب دائمی بافت نعوظ را به همراه دارد توجه داشته باشید که این عارضه گاهی ناگهانی و بدون علت واضح ظاهر میشود از همین رو نیاز به بررسی فوری دارد. از همین رو مراجعه به دکتر حامد رجایی متخصص اورولوژی در درمان اختلالات جنسی و ادراری میتواند نقش مهمی در تشخیص و مدیریت صحیح این بیماری داشته باشد.
علائم پریاپیسم
به طور معمول پریاپیسم با یک نعوظ طولانیمدت و غیرطبیعی خود را نشان میدهد که ارتباطی هم با تحریک جنسی ندارد. این وضعیت میتواند از چند ساعت تا مدت طولانی ادامه پیدا کند و در صورت عدم درمان، خطر آسیب جدی به بافت آلت تناسلی وجود دارد.
- نعوظ طولانیمدت (بیش از ۴ ساعت) بدون تحریک جنسی
- درد در ناحیه آلت تناسلی، بهویژه در نوع ایسکمیک
- سفتی غیرطبیعی تنه آلت همراه با نرم بودن نوک آن در برخی موارد
- تغییر رنگ آلت به قرمز تیره یا بنفش در موارد شدید
- حساسیت یا احساس فشار در ناحیه تناسلی
- کاهش یا قطع کامل جریان خون طبیعی در آلت
- در نوع غیر ایسکمیک، اختلال نعوظ ممکن است بدون درد یا با درد خفیف باشد.
چه چیزی باعث پریاپیسم میشود؟
پریاپیسم زمانی رخ میدهد که جریان خون طبیعی در آلت تناسلی دچار اختلال شود؛ یعنی خون وارد آلت میشود اما بهدرستی خارج نمیشود یا بهصورت غیرطبیعی افزایش مییابد. این وضعیت میتواند به دلایل مختلف بروز کند که از مهمترین آنها به شرح زیر است:
- بیماریهای خونی مانند کمخونی داسیشکل (شایعترین علت در جوانان)
- مصرف برخی داروها مانند داروهای ضدافسردگی، ضدروانپریشی و داروهای نعوظ
- مصرف الکل و مواد مخدر مانند کوکائین
- آسیب یا ضربه به ناحیه تناسلی یا لگن
- بیماریهای عصبی مانند آسیب نخاعی یا مشکلات سیستم عصبی
- عفونتها و بیماریهای التهابی در برخی موارد
- اختلالات جریان خون و مشکلات عروقی آلت تناسلی
انواع پریاپیسم چیست؟
ریاپیسم میتواند در مردان در هر سنی بروز کند و انواع مختلفی هم دارد که هرکدام علت و ویژگیهای متفاوتی دارند. شناخت این انواع برای تشخیص و درمان صحیح اهمیت زیادی دارد.
پریاپیسم ایسکمیک (با جریان خون کم)
شایعترین فرم پریاپیسم است و زمانی رخ میدهد که خون پس از نعوظ قادر به خروج از آلت تناسلی نیست از همین رو خون در بافتها گیر کرده و باعث درد و سفتی طولانیمدت خواهد شد.
پریاپیسم عودکننده (تکرارشونده)
این نوع در واقع زیرمجموعهای از پریاپیسم ایسکمیک است و به صورت دورهای و تکرارشونده بروز میکند. بیشتر در مردان مبتلا به کمخونی داسیشکل دیده میشود و ممکن است خودبهخود بهبود یابد اما نیاز به بررسی تخصصی دارد.
پریاپیسم غیرایسکمیک (با جریان خون بالا)
این نوع به دلیل افزایش و نشت غیرطبیعی جریان خون به داخل بافت آلت ایجاد میشود که به طور معمول درد کمتری دارد و شدت آن هم نسبت به نوع ایسکمیک کمتر بوده اما همچنان نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
بیماری پریاپیسم یا نعوظ طولانی مدت را چگونه تشخیص میدهند؟
پزشک برای تشخیص ابتدا شدت علائم و نوع درگیری را ارزیابی میکند و سپس با استفاده از روشهای تخصصی، نوع پریاپیسم و علت زمینهای آن را مشخص مینماید.
معاینه و شرح حال بیمار
در اولین مرحله، پزشک با گرفتن شرح حال دقیق از بیمار اطلاعاتی مانند مدت زمان نعوظ، وجود یا عدم وجود درد، سابقه بیماریهای خونی، مصرف داروها و احتمال آسیب یا ضربه به ناحیه تناسلی را بررسی میکند و سپس با انجام معاینه فیزیکی وضعیت سفتی و تغییرات ظاهری آلت را ارزیابی مینماید تا بتواند سرنخهای اولیه برای تشخیص نوع بیماری را به دست آورد.
آزمایش گازهای خون آلت تناسلی
در این روش مقدار کمی خون از آلت گرفته میشود و میزان اکسیژن و دیاکسیدکربن آن بررسی میگردد تا وضعیت جریان خون مشخص شود، بهطوری که اگر سطح اکسیژن پایین باشد به طور معمول نشاندهنده پریاپیسم ایسکمیک است و اگر اکسیژن در سطح طبیعی یا بالا باشد بیشتر به نفع نوع غیر ایسکمیک خواهد بود به همین دلیل این آزمایش یکی از دقیقترین روشهای تشخیصی محسوب میشود.
سونوگرافی داپلر آلت تناسلی
سونوگرافی داپلر برای بررسی جریان خون در عروق آلت تناسلی استفاده میشود و به پزشک کمک میکند میزان خونرسانی را بهصورت دقیق مشاهده کند، در نوع ایسکمیک کاهش شدید یا قطع جریان خون دیده میشود اما در نوع غیر ایسکمیک جریان خون غیرطبیعی یا بیش از حد وجود دارد که این یافتهها نقش مهمی در تعیین نوع نهایی بیماری دارند.
روشهای درمان پریاپیسم
انتخاب روش درمان به نوع پریاپیسم، شدت علائم و مدت زمان درگیری بستگی دارد و هرچه درمان سریعتر انجام شود، احتمال بهبود کامل بیشتر خواهد بود.
درمان دارویی
در موارد پریاپیسم ایسکمیک ابتدا از درمان دارویی استفاده میشود که شامل تزریق داروهای منقبضکننده عروق در آلت تناسلی است تا جریان خون محبوسشده خارج شود و نعوظ کاهش یابد. در برخی موارد نیز داروهای خوراکی برای کنترل علت زمینهای مانند بیماریهای خونی یا مصرف داروهای محرک استفاده میشود.
نکته: این روش زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که در ساعات اولیه بروز علائم انجام شود.
آسپیراسیون خون از آلت تناسلی
اگر درمان دارویی کافی نباشد، پزشک با استفاده از سوزن ظریف، خون جمعشده در آلت را خارج میکند تا فشار کاهش یافته و جریان خون طبیعی بازگردد. این روش همراه با شستوشوی داخل بافتی انجام میشود تا خونهای غلیظ و کماکسیژن تخلیه شوند. توجه داشته باشید که آسپیراسیون یکی از روشهای مؤثر در مراحل اولیه درمان پریاپیسم ایسکمیک محسوب میشود.
جراحی
در صورتی که سایر روشها موثر نباشند یا بیماری طولانی شده باشد نیاز به جراحی برای ایجاد مسیر خروج خون از آلت است. در این روش یک شنت (مسیر مصنوعی) ایجاد میشود تا خون محبوسشده تخلیه گردد. توجه داشته باشید که جراحی آخرین گزینه درمانی است که در موارد شدید یا دیر مراجعهشده انجام میشود.
درمان علت زمینهای
در کنار درمان مستقیم پریاپیسم، شناسایی و درمان علت اصلی نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا در غیر این صورت احتمال عود بیماری وجود دارد. برای مثال در بیماران مبتلا به کمخونی داسیشکل، کنترل بیماری خونی ضروری است یا در موارد دارویی، باید داروی محرک قطع یا جایگزین شود نقش مهمی هم در پیشگیری از تکرار حملات دارد.
آیا بیماری پریاپیسم خطرناک است؟
عدم تشخیص و درمان بهموقع بیماری پریاپیسم میتواند پیامدهای جدی و حتی دائمی برای عملکرد جنسی فرد به همراه داشته باشد البته شدت خطر این بیماری به نوع آن و مدت زمانی که نعوظ ادامه داشته بستگی دارد.
- آسیب دائمی به بافت آلت تناسلی در صورت تاخیر در درمان
- اختلال یا از دست رفتن کامل عملکرد نعوظ (ناتوانی جنسی)
- ایجاد درد شدید و مداوم در ناحیه تناسلی
- کاهش جریان خون و آسیب به بافتهای داخلی آلت
- نیاز به درمانهای تهاجمی مانند جراحی در موارد پیشرفته
- افزایش احتمال عود در صورت درمان نکردن علت زمینهای
برای دریافت نوبت از دکتر حامد رجایی بهترین متخصص اورولوژی در تهران با شماره مطب تماس بگیرید.
در نهایت…
بیماری پریاپیسم یک وضعیت اورژانسی در اورولوژی است که در صورت بیتوجهی میتواند به آسیب دائمی بافت آلت و اختلال در عملکرد جنسی منجر شود. همانطور که در این مقاله بررسی شد شناخت علائم، انواع و علتهای ایجاد این بیماری نقش مهمی در تشخیص سریع دارد همچنین اقدام بهموقع و انتخاب روش درمان مناسب میتواند از عوارض جدی جلوگیری کند و احتمال بهبود کامل را افزایش دهد پس مراجعه به پزشک متخصص در این زمینه ضروری است.
