جراحی سیستکتومی یکی از اقدامات حیاتی برای درمان بیماریهای جدی مثانه مانند سرطان یا آسیبهای شدید آن است که نقش مهمی در حفظ سلامت و کیفیت زندگی بیمار دارد. این جراحی شامل برداشتن کامل یا بخشی از مثانه و بازسازی مسیر ادراری است تا عملکرد طبیعی سیستم ادراری تا حد ممکن حفظ شود. آگاهی از مراحل عمل، آمادگیهای قبل از جراحی و مراقبتهای بعد از آن به بیماران کمک میکند تصمیمی آگاهانه بگیرند و روند بهبودی هم سریع و ایمن طی شود.
دلایل انجام جراحی سیستکتومی
جراحی سیستکتومی زمانی انجام میشود که مشکلات جدی در مثانه وجود داشته باشد و درمانهای غیرجراحی قادر به رفع آنها نباشند در واقع این جراحی به کاهش درد، جلوگیری از پیشرفت بیماری و حفظ عملکرد ادراری کمک میکند از مهمترین دلایل انجام جراحی عبارتند از:
- سرطان مثانه که به درمانهای دارویی یا حداقل تهاجمی پاسخ نمیدهد.
- آسیب شدید مثانه ناشی از تصادف یا ضربه مستقیم به لگن
- عفونتهای مقاوم و شدید مثانه که با دارو درمان نمیشوند.
- اختلالات عملکردی شدید مثانه که زندگی روزمره بیمار را مختل کرده است.
- تودهها یا ضایعات بزرگ داخل مثانه که باعث انسداد یا خونریزی مزمن میشوند.
در ویدیو فوق دکتر حامد رجایی در خصوص اینکه جراحی سیستکتومی چیست صحبت کردهاند.
جراحی سیستکتومی چیست؟
انواع جراحی سیستکتومی
جراحی سیستکتومی انواع مختلفی دارد که بسته به شدت بیماری، محل آسیب و شرایط جسمی بیمار انتخاب میشود، شناخت انواع این جراحیها به بیماران کمک میکند تا با روند درمان و نتایج احتمالی آشنا شوند و تصمیمی آگاهانه بگیرند.
سیستکتومی کامل
در این نوع جراحی، کل مثانه برداشته میشود و مسیر ادراری برای تخلیه ادرار به روشهای جایگزین بازسازی میشود. سیستکتومی کامل برای بیماران مبتلا به سرطان گسترده مثانه یا آسیب شدید انتخاب میشود. این جراحی پیچیده است و نیاز به دوره نقاهت طولانی و مراقبت دقیق پس از عمل دارد.
سیستکتومی جزئی
در سیستکتومی جزئی تنها بخشی از مثانه که دچار آسیب یا بیماری است برداشته میشود، این روش برای تودههای محدود یا ضایعات کوچک مناسب است و تلاش میشود بخش سالم مثانه حفظ شود. دوره نقاهت هم کوتاهتر از سیستکتومی کامل است و تاثیر کمتری بر زندگی روزمره بیمار دارد.
سیستکتومی لاپاراسکوپی
در این روش جراحی با برشهای کوچک و استفاده از ابزارهای لاپاراسکوپی انجام میشود، سیستکتومی لاپاراسکوپی میزان خونریزی و درد بعد از عمل را کاهش میدهد و زمان بهبودی هم سریعتر است. این روش برای بیمارانی مناسب است که شرایط جسمی پایدار و نیاز به جراحی کمتهاجمی دارند.
سیستکتومی باز
جراحی باز شامل ایجاد برش بزرگتر برای دسترسی مستقیم به مثانه است، این روش در مواقعی که آسیب گسترده باشد یا جراحی لاپاراسکوپی امکانپذیر نباشد انتخاب میشود. مراقبت بعد از عمل در این نوع جراحی طولانی بوده و نیاز به کنترل دقیق زخم و پیشگیری از عفونت دارد.
آمادگیهای لازم قبل از عمل سیستکتومی
آمادگیهای لازم قبل از عمل سیستکتومی نقش مهمی در کاهش خطر عوارض و موفقیت جراحی دارد، رعایت دقیق این نکات به بیمار کمک میکند عمل ایمن انجام شود و دوران نقاهت هم سریع طی شود.
- انجام آزمایشهای خون، ادرار و تصویربرداری برای بررسی وضعیت کلی بدن و مثانه
- مشاوره با جراح و تیم پزشکی درباره روند عمل
- اطلاع دادن به پزشک درباره بیماریهای زمینهای مانند دیابت، فشار خون یا مشکلات قلبی
- قطع یا تنظیم داروهای خاص مانند رقیقکنندههای خون طبق دستور پزشک
- رعایت رژیم غذایی و ناشتا بودن طبق توصیه تیم پزشکی قبل از عمل
- ترک سیگار و کاهش مصرف الکل برای بهبود روند ترمیم و کاهش عوارض بیهوشی
- آمادهسازی ذهنی و آگاهی از نیاز به دستگاه ادراری موقت پس از عمل در صورت ضرورت
جراحی سیستکتومی چگونه انجام میشود؟
جراحی سیستکتومی یک عمل جراحی پیچیده برای برداشتن کامل یا بخشی از مثانه است که برای درمان بیماریهای جدی مانند سرطان یا آسیبهای شدید مثانه انجام میشود. ابتدا بیمار تحت بیهوشی عمومی قرار میگیرد و پس از ضدعفونی کردن ناحیه جراحی، برش مناسب برای دسترسی به مثانه ایجاد میشود.
در طول عمل، جراح بخش آسیبدیده مثانه را برمیدارد و در صورت نیاز مسیر ادراری بازسازی میشود تا عملکرد طبیعی سیستم ادراری حفظ شود. پس از پایان عمل، محل جراحی بسته میشود و بیمار به بخش ریکاوری منتقل میشود تا علائم حیاتی و وضعیت عمومی او تحت کنترل قرار گیرد.
برای دریافت نوبت از دکتر حامد رجایی بهترین متخصص اورولوژی در تهران با شماره مطب تماس بگیرید.
مراقبتهای بعد از عمل جراحی سیستکتومی
مراقبتهای بعد از عمل جراحی سیستکتومی اهمیت زیادی در کاهش عوارض، تسریع بهبود و بازگشت بیمار به زندگی روزمره دارد. رعایت دقیق توصیههای پزشک و تیم درمان، نقش کلیدی در موفقیت جراحی و حفظ عملکرد ادراری دارد.
- کنترل درد با داروهای تجویزی و پیگیری دقیق دستورات پزشک
- مراقبت از محل زخم و تعویض پانسمان طبق دستور پرستار یا پزشک
- حفظ بهداشت دستگاه ادراری و مدیریت سوند در صورت استفاده موقت
- رعایت رژیم غذایی مناسب برای تقویت بدن و پیشگیری از یبوست
- انجام تمرینات سبک و حرکت آرام برای جلوگیری از لخته شدن خون و بهبود جریان خون
- پیگیری و مراجعه منظم به پزشک برای بررسی روند بهبود و تشخیص زودهنگام عوارض
- اجتناب از فعالیتهای سنگین و بلند کردن اجسام سنگین تا پایان دوره نقاهت
در نهایت…
جراحی سیستکتومی یک اقدام حیاتی برای درمان بیماریهای جدی مثانه است که شامل برداشتن کامل یا بخشی از مثانه میشود. انتخاب روش مناسب جراحی، آمادگی پیش از عمل و رعایت مراقبتهای بعد از آن نقش مهمی در کاهش عوارض و بهبود سریع بیمار دارد همچنین پیگیری منظم پزشکی و توجه به نکات بهداشتی و تغذیهای، موفقیت عمل را تضمین کرده و کیفیت زندگی بیمار را پس از جراحی بهبود میبخشد.
